Tatlı İsteğinizin Arkasında Ne Var?
Dyt. Rabia Şahan
Beslenme & Diyet Uzmanı
“Canım sürekli tatlı istiyor.” “Tatlı krizlerine
engel olamıyorum.” “Ben galiba tatlı bağımlısıyım.” Bu cümleler size tanıdık
geldi mi? Bazen kendinizi stresli bir günün ardından tok olduğunuz halde
mutfakta çikolata ararken, bazen yemekten sonra ‘şimdi tatlı bir şey olsa da
yesem’ diye düşünürken bulabilirsiniz.
Peki gerçekten neden sürekli tatlı yemek istiyoruz? Aslında bunun tek bir cevabı yok. Tatlı isteği; uzun süre aç kalmanızdan kan şekeri dengenize, uyku düzeninizden duygusal durumunuza ve alışkanlıklarınızdan öğünlerinizin içeriğine kadar birçok farklı faktörden etkilenebilir.
Tatlı İsteklerinin Sebepleri Neler Olabilir?
1- Uzun
süre aç kalmış olabilirsiniz
Öğünleriniz arasında çok uzun süre bırakmak, öğün atlamak veya gün içerisinde yeterli enerji almamak kan şekeri dengesizliğine sebep olabilir. Bu durumun sonucunda hızlı tüketilebilen ve enerji içeriği yüksek yiyecekler daha cazip hale gelebilir.
2- Öğünlerinizin
içeriği yeterince dengeli olmayabilir
Bir öğünün sadece doyurucu olması değil besleyici olması da önemlidir. Karbonhidrat, protein, sağlıklı yağlar ve liften zengin dengeli bir öğün vücudunuzun ihtiyacı olan besin ögelerini karşılayarak daha uzun süre tok kalmanıza yardımcı olabilir. Bu ihtiyaçlar karşılanmadığı takdirde öğünleriniz o an doyurucu olsa da birkaç saat sonra tekrar yeme isteğiyle hatta özellikle tatlı isteğiyle karşı karşıya kalabilirsiniz.
3- Duygusal
yeme etkili olabilir
Stresli, üzgün veya sıkılmış
hissettiğimiz yorucu bir günün ardından kendimizi lezzetli ve ödüllendirici
gelen yiyeceklere yönelirken bulabiliriz. Bu noktada özellikle çikolata ve
şeker gibi yoğun tatlar içinde bulunduğumuz duygudan kısa vadede uzaklaşmamıza
yardımcı olabilir. Ancak uzun vadede bir çözüm yolu değildir. Bu gibi
durumlarda kendimizi suçlamadan hangi duyguyla ve ne zaman tatlıya
yöneldiğimizin farkında olmak önemlidir.
4- Yetersiz
uyku tatlı isteğinizi tetiklemiş olabilir
Uyku düzeni iştah, hormonlar ve
yeme davranışları üzerinde etkilidir. Yetersiz ve düzensiz uyku tatlıya
yönelmenize sebep olabilir. Bu nedenle son zamanlarda ‘neden sürekli tatlı
yemek istiyorum?’ diye düşünüyorsanız sadece beslenmenize değil, ne kadar ve
nasıl uyuduğunuza da bakmanızda da fayda var.
5- Tatlıyı
“kötü” olarak etiketlemiş olabilirsiniz.
Bir yiyeceği ‘yasak’, ‘kaçamak’, ‘kötü’ gibi adlandırmak bu yiyeceğe karşı bakış açımızı değiştirebilir. Etiketlendirmelerin devamında ‘bunu asla yememeliyim’, ‘diyetim bozulur’ gibi düşüncelerin oluşması o yiyeceği ulaşılması zor hale getirir. Bu durum bazı kişilerin zihninde o yiyeceğin daha fazla yer etmesine dolayısıyla yeme isteğinin artmasına sebep olabilir.
6- Bazen sadece tatlıyı gerçekten seviyor olabilirsiniz J
Yeme isteğinin altında her zaman
düzeltilmesi gereken bir problem veya çözülmesi gereken bir sorun olmak zorunda
değil. Güzel anlara eşlik eden bir tatlı yemek ya da içtiğiniz keyif kahvesinin
yanında bir çikolata yemek beslenmenin normal bir parçası olabilir. Önemli olan
dengeyi nasıl sağladığınız, tatlının günlük beslenmenizdeki yeri ve sizin
üzerinizde nasıl bir kontrol hissi oluşturduğudur.
Peki Tatlı İsteğiniz İçin Ne Yapabilirsiniz?
Öncelikle kendinize ‘bunu neden istiyorum?’ diye
kızmak yerine ‘şu anda gerçekten neye ihtiyacım var?’ diye sormayı deneyebilirsiniz.
Tatlı isteğini tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak yerine isteğin nedenini anlamak
ve buna uygun çözüm yolları bulmak daha sürdürülebilir bir yaklaşım olacaktır.
Tatlı yeme isteği tek başına beslenmenizin sağlıklı
veya sağlıksız olduğunun bir göstergesi değildir. Asıl önemli olan genel
beslenme düzeniniz ve tatlıyla kurduğunuz ilişkidir.